AI & robotica aan de frontier
Het grote AI-nieuws komt uit San Francisco en Shenzhen. Bij elk bericht schrijven we wat het voor de Nederlandse werkvloer betekent, en een label geeft aan hoe ver het nog weg is.
Anthropic had in het derde kwartaal een omzet van bijna 17 miljard dollar, maar de groei viel terug en het bedrijf leed weer verlies. Voor rekenkracht heeft het afspraken van zo'n 895 miljard dollar.
Anthropic heeft voor rekenkracht en datacenters afspraken gemaakt van in totaal zo'n 895 miljard dollar.
VS
Bij Goldman Sachs mogen alleen programmeurs en een groep specialisten nog Claude Code en de AI-tools van GitHub gebruiken. Bankiers en handelaren die er maandenlang eigen software mee maakten, zijn hun toegang kwijt.
Op de werkvloer: Ook in Nederland laten bedrijven medewerkers zonder IT-achtergrond met AI zelf kleine programma's maken. Goldman Sachs laat zien dat zo'n vrije proefperiode niet vanzelf blijft bestaan. Een bedrijf dat zulke software toelaat, moet afspreken dat iemand de code controleert. Het moet ook regelen welke gegevens er niet in mogen. Bedrijven die daar nu afspraken over maken, voorkomen dat ze medewerkers later een hulpmiddel moeten afpakken waar die al op leunen.
S&P Global Ratings zet het vooruitzicht voor de kredietscore van Meta op negatief. De score blijft voorlopig AA-, maar S&P verwacht dat er in 2027 zo'n 71 miljard dollar meer uitgaat dan er binnenkomt.
Op de werkvloer: Voor Nederlandse werknemers verandert er voorlopig niets. Meta blijft investeren, en de apps van het bedrijf blijven gewoon werken. Wel is dit een signaal voor bedrijven die hun plannen op AI bouwen. De rekening van de datacenters moet ergens worden betaald, en dat kan uiteindelijk leiden tot hogere prijzen of meer reclame in AI-diensten. Wie nu afhankelijk wordt van één aanbieder, doet er goed aan te kijken hoe makkelijk overstappen is.
S&P verwacht dat bij Meta in 2027 zo'n 71 miljard dollar meer uitgaat dan er binnenkomt.
Websites kunnen straks met één vermelding aangeven dat hun inhoud geen AI-modellen mag trainen. De vier bedrijven steunen een voorstel dat nog geen officiële standaard is.
Op de werkvloer: Bedrijven met een eigen website moeten hierover straks een besluit nemen. Training weigeren lijkt de makkelijkste keuze, omdat het bij Microsoft de plek in de gewone zoekresultaten niet raakt. Bij AI-antwoorden is het lastiger, want daar kost weigeren zichtbaarheid. Wie bij Microsoft nu NoArchive of NoCache gebruikt, moet vóór 1 maart 2027 iets doen, want daarna telt Microsoft die oude instellingen niet meer als keuze over AI.
Microsoft houdt zich vanaf 1 februari 2027 aan de nieuwe instelling waarmee websites AI-training weigeren.
Techaandelen zakten vrijdag terwijl veel andere aandelen stegen. Intel daalde tijdens de handel met zo'n 25 procent, en een fonds met chipaandelen staat al 29 procent onder zijn recente top.
Op de werkvloer: Dat koersen dalen, verandert morgen niets aan het werk in Nederland. De vraag die beleggers stellen, komt wel ook bij Nederlandse bedrijven terecht: levert AI genoeg op voor wat het kost? Wie op AI-diensten bouwt, doet er goed aan te volgen wat er met prijzen en voorwaarden gebeurt als de geldschieters strenger worden. Reddit laat zien hoe kwetsbaar bedrijven zijn die van bezoekers uit Google leven. Ook [Rijksoverheid.nl](/nieuws/rijksoverheid-bezoekers-ai-zoeken) kreeg minder bezoek, al is onduidelijk welk deel daarvan door AI komt.
Een beursfonds van iShares met chipaandelen staat 29 procent onder zijn recente hoogste punt.
De clouddienst AWS groeide met 39 procent. Toch zakte het aandeel Amazon na de cijfers met meer dan 7 procent, omdat de winst tegenviel en de investeringen in AI veel geld kosten.
Op de werkvloer: Veel Nederlandse bedrijven draaien hun software en AI-toepassingen op AWS. De cijfers laten zien dat de vraag naar rekenkracht voor AI nog hard groeit. Volgens analist Tracy Woo van Forrester verwacht Amazon eerder te weinig capaciteit dan te weinig klanten. Zij denkt dat klanten van clouddiensten daardoor meer letten op of ze aan AI-rekenkracht kunnen komen dan op wat het kost. Na Google en Microsoft laat nu ook Amazon zien hoe groot de rekening voor die AI is.
Amazon investeerde in het derde kwartaal 77,3 miljard dollar in gebouwen en apparatuur, meer dan twee keer zoveel als een jaar eerder.
De cloudtak van Google verdubbelde zijn omzet en Azure, de cloud van Microsoft, groeide met 48 procent. Google gaf in drie maanden 51,4 miljard dollar uit aan onder meer datacenters, meer dan er uit het gewone werk binnenkwam.
Op de werkvloer: Op veel Nederlandse kantoren draait het werk op Microsoft 365 of Google Workspace, en AI zit daar steeds vaker standaard in. De twee bedrijven steken enorme bedragen in de rekenkracht voor die AI en willen dat geld terugverdienen bij hun klanten. Voor bedrijven die klanten via Google binnenhalen, is de tragere groei van zoeken een signaal. Wie een antwoord van AI krijgt, klikt mogelijk minder vaak door naar een website.
Google-moederbedrijf Alphabet gaf in het derde kwartaal 51,4 miljard dollar uit aan onder meer datacenters, ruim twee keer zoveel als een jaar eerder.
In maart zette een AI-agent nog bij 17 procent van de voorstellen voor nieuwe code de eerste versie klaar, in september bij meer dan 40 procent. GitHub, dat van Microsoft is, lanceerde ook Copilot Fusion, dat zelf kiest welke AI-modellen een taak uitvoeren.
Op de werkvloer: Voor programmeurs verschuift het werk snel. Steeds vaker schrijft een agent het eerste voorstel en beoordeelt de ontwikkelaar of het klopt. Nederlandse IT-teams die met GitHub werken, besteden daardoor een groter deel van hun tijd aan nakijken. Wie een opdracht helder kan omschrijven en fouten in andermans code ziet, wordt waardevoller. Ook de rekening verandert. Grote klanten van GitHub kunnen nu kiezen om te betalen voor wat de AI doet, en hoeven niet meer apart een abonnement op Copilot te nemen.
In september begon op GitHub meer dan 40 procent van de voorstellen om code te wijzigen bij een AI-agent.
Meta geeft voor het eerst sinds 2013 nieuwe aandelen uit. Beleggers wilden vijf keer zoveel kopen als er te koop was, en Nvidia en AMD stappen zelf in.
Op de werkvloer: Veel Nederlanders gebruiken elke dag apps van Meta, ook op het werk. Het bedrijf wil daar steeds meer AI in stoppen, en beleggers betalen nu een groot deel van de rekening. Of die enorme uitgaven zich terugbetalen in AI die bedrijven en werknemers echt gebruiken, moet nog blijken.
Meta wil met de verkoop van nieuwe aandelen 97,5 miljard dollar ophalen voor de bouw van AI.
De beursgang wordt half november verwacht en kan een van de grootste ooit worden. Het prospectus toont snelle groei, 80,7 miljard dollar verlies en incidenten met AI-modellen.
Op de werkvloer: Grote zakelijke klanten gebruiken naast de koppeling steeds vaker ook apps als Claude Code en Cowork. De incidenten gebeurden bij tests van Anthropic zelf, maar ze zijn voor werkgevers een reden om vooraf vast te leggen wat een AI-agent wel en niet mag. Of AI al geld oplevert, is nog de vraag: volgens Torsten Slok, hoofdeconoom van investeerder Apollo, heeft AI Amerikaanse bedrijven buiten de techsector financieel nog niets opgeleverd.
Anthropic had in het eerste halfjaar van 2026 een omzet van 16,3 miljard dollar, tegen 1,2 miljard een jaar eerder.
Zo'n 60.000 medewerkers in de VS, Canada, het VK en India kunnen tot eind dit jaar ingaan op een vertrekregeling. Nederland doet niet mee.
Op de werkvloer: Microsoft-medewerkers in Nederland komen niet in aanmerking voor deze regeling. Wel is dit een voorbeeld van hoe een van de grootste techbedrijven personeel laat vertrekken zonder massaontslag. Microsoft biedt een regeling aan en laat de mensen zelf kiezen. Hoeveel mensen op het aanbod ingaan, is nog niet bekend.
Microsoft biedt ongeveer 60.000 medewerkers een vrijwillige vertrekregeling aan, zo'n kwart van het personeel.
Volgens Agility is het de eerste humanoïde die coöperatief veilig is. De robot is gebouwd om dicht bij mensen te werken, buiten afgeschermde robotcellen.
Op de werkvloer: Dat humanoïden zonder hekken kunnen werken, maakt ze interessant voor bestaande magazijnen en fabrieken, want die zijn niet ontworpen met robots in gedachten. Er is alleen nog geen leverdatum en ook geen onafhankelijke veiligheidskeuring. Tot die er zijn, kunnen bedrijven Digit 5 beter volgen dan er nu al geld in steken.
De humanoïde robot Digit 5 van Agility Robotics kan 20 uur per etmaal werken.
De tweede generatie zelfrijdende trucks rijdt zonder mens in de cabine op tien routes. Eind 2026 wil Aurora er 200 op de weg hebben.
Op de werkvloer: In Europa mogen volledig chauffeurloze vrachtwagens nog niet op deze schaal over de openbare weg rijden. Transportbedrijven met een chauffeurstekort volgen het wel op de voet. Op korte termijn ligt autonoom rijden op afgesloten terreinen meer voor de hand, bijvoorbeeld in havens en op het terrein van distributiecentra.
Aurora wil eind 2026 in Texas met 200 chauffeurloze trucks rijden.
De agent draait in de cloud en voert taken met meerdere stappen uit in Gmail, Agenda, Slack en GitHub. Wat hij oplevert, zijn documenten, spreadsheets en presentaties.
Op de werkvloer: Met agents als deze wordt AI minder een vraagbaak en meer een collega die zelf taken afrondt, zoals een planning of een rapportage. Wie dit wil inzetten, moet eerst bepalen in welke systemen de agent mag werken. Spreek ook af welke acties een mens altijd eerst moet goedkeuren.
Azië
Het oliebedrijf van Abu Dhabi sluit een meerjarig contract met OpenAI en het Emiraatse AI-bedrijf G42. ADNOC wil met AI-agents in een paar uur plannen maken waar nu maanden voor nodig zijn.
Op de werkvloer: AI-agents komen zo ook in de zware industrie terecht, en daar gaat het om meer dan teksten of e-mail. Het raakt het werk van planners, ingenieurs en analisten die nu weken aan rapporten en berekeningen werken. Voor Nederlandse energie- en procesbedrijven, zoals de raffinaderijen in de Rotterdamse haven, is dit een voorbeeld om te volgen. Wie zulke plannen maakt, controleert straks misschien vooral wat de software voorstelt.
ADNOC gaf eerder al meer dan 40.000 medewerkers toegang tot ChatGPT Enterprise.
De dienst begint met een kleine vloot die moet groeien tot ongeveer 100 voertuigen. De bedrijven brengen het als antwoord op het Japanse chauffeurstekort.
Op de werkvloer: In Tokio kiest Waymo ervoor samen te werken met een gevestigd taxibedrijf, in plaats van het te beconcurreren. Die route is ook voor Nederlandse vervoerders denkbaar. Ook hier hebben taxi- en busbedrijven te maken met een tekort aan chauffeurs.
De vloot chauffeurloze taxi's die Waymo in 2027 in Tokio wil starten, moet groeien tot ongeveer 100 voertuigen.
Bij de World Robot Conference meldde Beijing dat China in de eerste helft van 2026 meer dan 40.000 humanoïden leverde.
Op de werkvloer: Wie de komende jaren een humanoïde robot koopt of least, heeft grote kans dat het een Chinees product is, zoals eerder bij zonnepanelen en batterijen gebeurde. Voor inkopers worden de prijs en het onderhoud dan belangrijke vragen. Dat geldt ook voor de omgang met data en voor de afhankelijkheid die zo ontstaat.
Volgens de stad Beijing leverde China in de eerste helft van 2026 meer dan 40.000 humanoïde robots.
De Chinese humanoïde-robotmaker ging naar de beurs en sloot de eerste dag op een waarde van ruim 50 miljard dollar.
Op de werkvloer: De koerssprong zegt vooral iets over het geloof van beleggers. Over wat robots vandaag al kunnen, zegt hij weinig. Wel krijgen Chinese robotmakers zo veel kapitaal om hun prijzen te verlagen en buitenlandse markten op te gaan.
Het aandeel van Unitree Robotics sloot de eerste beursdag in Shanghai ruim 460 procent boven de introductieprijs.
Europa
Siemens en Nvidia tonen in Erlangen hoe AI en digitale tweelingen productie flexibeler maken, als blauwdruk voor andere fabrieken.
Op de werkvloer: Die flexibiliteit is vooral interessant voor de Nederlandse maakindustrie, die veel kleine series en wisselende producten maakt. Maar de 70 tot 80 procent is een ambitie van een leverancier. Het is nog niet gemeten. Wie het wil halen, moet fors investeren in data en digitale tweelingen.
Volgens Siemens-bestuurder Cedrik Neike is met AI 70 tot 80 procent van een fabriek te automatiseren, tegen 30 tot 40 procent tot nu toe.
Uber-klanten in Londen kunnen zonder meerprijs een auto krijgen die rijdt op AI-software van het Britse Wayve. Een mens rijdt voorlopig mee, want zonder chauffeur mag het nog niet.
Op de werkvloer: Een Europees AI-bedrijf doet dit in een complexe Europese stad, en dat maakt het beter voorstelbaar dat ook andere steden volgen. Voor chauffeurs verandert er voorlopig weinig. Zolang rijden zonder toezicht niet mag, blijft er een mens aan boord.
Uber begon in Londen met minder dan 20 zelfrijdende auto's.
We kiezen berichten die laten zien waar de techniek naartoe gaat. Elk bericht linkt naar de bron. Claims van bedrijven zelf noemen we zo. Het label bij elk bericht is onze inschatting van hoe ver het van de Nederlandse werkvloer is. Wat hier al werkt, lees je op Nederland en persector.