Ook in Nederland krimpt de instap in AI-gevoelige beroepen
De meest AI-gevoelige beroepen hebben een kwart minder vacatures en er werken minder jongeren. Werkgevers wachten nog af, zo blijkt uit de Nederlandse cijfers.
Het patroon uit de Verenigde Staten, waarbij AI vooral de instap raakt (zie ons eerste stuk), is ook in Nederland te zien. Tegelijk staan de meeste werkgevers nog aan het begin.
Minder vacatures, minder jongeren
RaboResearch keek naar de twaalf beroepsgroepen die het meest blootstaan aan generatieve AI, waaronder marketeers, accountants en softwareontwikkelaars. Die hadden in het tweede kwartaal van 2025 ongeveer een kwart minder vacatures dan eind 2022, tegen minder dan 10 procent daling in andere beroepen. In het derde kwartaal van 2025 werkten er ruim 13 procent minder 15- tot 25-jarigen, terwijl dat in andere beroepen met 3 procent groeide.
Een concreet voorbeeld komt uit de regionale cijfers van UWV (editie september 2026). Het aantal mensen in klantcontactberoepen daalde van ongeveer 200.000 in 2021–2022 naar ongeveer 170.000 in 2026. In Noord-Brabant halveerden de vacatures in klantcontact, van ruim 1.000 in het tweede kwartaal van 2023 naar ruim 500.
Werknemers zijn verder dan werkgevers
Volgens het CBS gebruikt 42,9 procent van de werkenden AI op het werk: 55,5 procent van de hbo- en wo-opgeleiden, tegen 19,7 procent bij het laagste opleidingsniveau. 41,1 procent denkt dat AI een deel van hun werk kan overnemen, 4,2 procent dat AI het helemaal kan. Driekwart verwacht dat er banen verdwijnen.
Werkgevers zijn voorzichtiger. Uit onderzoek van UWV in ESB blijkt dat 16 procent van de werkgevers AI in 2024 in redelijke of hoge mate gebruikte. In 2025 verdubbelde dat, en 62 procent verwacht het over vijf jaar. Een minderheid, nog geen 25 procent, denkt dat AI het aantal banen verandert, en maar de helft bereidt het personeel erop voor.
AI-gebruik en aannemen gaan samen
Europees onderzoek van de ECB onder ongeveer 5.000 bedrijven laat zien dat bij twee derde het personeel AI gebruikt en dat een kwart erin investeert. Bedrijven die AI intensief gebruiken, nemen juist iets vaker mensen aan (ongeveer 4 procent), en slechts 15 procent noemt lagere arbeidskosten als reden.
Het Nederlandse AI Jobs Barometer van PwC ziet het aandeel vacatures dat om AI-vaardigheden vraagt stijgen van 1,5 naar 2,1 procent tussen 2022 en 2025, ongeveer 5.000 vacatures extra. In de meest AI-gevoelige beroepen veranderen de gevraagde vaardigheden twee keer zo snel. Opvallend is dat banen in Nederland het snelst groeien in sectoren die juist minder blootstaan aan AI. In de financiële dienstverlening verdienen mensen met AI-vaardigheden zelfs ongeveer 8 procent minder.
Wat betekent dit?
De Nederlandse cijfers wijzen dezelfde kant op als de Amerikaanse. Jongeren krijgen minder ruimte in beroepen als marketing, klantcontact en administratie, al is er geen sprake van massaal banenverlies. Het tempo verschilt wel. Nederlandse werkgevers lopen achter op hun eigen personeel, en de helft bereidt mensen niet voor op wat er verandert.
Een actueel beeld per sector en functie ontbreekt nog. Dat bouwen we met de Werkmonitor: we volgen de vacatures op de eigen websites van Nederlandse bedrijven en kijken hoe de vraag per sector verschuift.